તમને જીવન પ્રેરક બળ ક્યાંથી મળે છે?

આપણને જ્યારે એમ અનુભવાય કે આપણે આપણાં પરિવારજનો કે પોતિકા પર ભારરૂપ બની રહ્યા છીએ ત્યારે આપણને ખરેખર ખુબ જ મજબૂત પ્રેરણા મળે છે. આપણે કંઈક સર્વોત્તમ કરવા પ્રેરાઈ જઈએ છીએ. અને એ જ પ્રેરક બળ આપણને સફળતા તરફ દોરી જાય છે. હા પણ આ પ્રેરણા પણ આપણી અંદરથી જ આવે છે અને એ માટે આપણી કંઈક કરી બતાવવાની ઇચ્છાશક્તિ પ્રબળ હોવી જોઈએ જો એ ન હોય તો આપણી આળસ આ કશું ન કરી શકવાની અથવા પરિવાર પાસ ભારરુપ હોવાની ગ્લાનિ આપણને થશે જ નહીં અને જો એ ગ્લાનિ નહીં હોય તો સ્વાવલંબી બની કંઈક કરી બતાવવાની પ્રેરણા મળશે નહીં.

આ સિવાય શું તમે જાણો છો કે એક નકારાત્મક ઘટના કે વ્યક્તિ પણ આપણને પ્રેરણા આપી જાય છે, આપણાં જીવનને નવો વળાંક આપવાની પ્રેરણા આપી જાય છે. જ્યારે તમે કોઈ ગરીબને એક નાનામાં નાની વસ્તુ માટે સંઘર્ષ કરતાં જોઈએ છીએ ત્યારે આપણને જીવનમાં સમૃદ્ધિ મેળવવા મહેનત કરવાની પ્રેરણા મળે છે. અને જ્યારે એ જ ગરીબ માણસને નાની નાની ખુશી તહેવારની જેમ માણતા જોઈએ છીએ ત્યારે આપણને જે મળ્યું છે તેની કિંમત કરીને જીવનની પળેપળને તહેવાર સમી માણવાની પ્રેરણા મળે છે. એક બીમાર વ્યક્તિને આપણે જોઈએ છીએ હર પળમાં મરતા કે પછી જીવન જાણે પૂરું જ થઈ ગયું છે એમ જીવન પસાર કરતાં તો એ આપણને સ્વસ્થ અને તંદુરસ્ત બનવા અને રહેવા પ્રેરણા આપે છે.

હું વાત મારા વિશે જ કરીશ. જયારે હું મારા જેવી બીમારી ધરાવતા બીજા લોકોને જોઉં છું ત્યારે મોટાભાગના એવા લોકો પોતાના જીવનમાંથી રસ ગુમાવી બેઠા હોય છે. અને એ જ મને પ્રેરણા પૂરી પાડે છે જીવનને ઉત્સાહ પૂર્વક જીવવાની.. હું મારી જાતને હંમેશાં જીવનરસથી ભરપૂર અને આશીર્વાદરૂપ ગણું છું. મારે જીવનમાં અસહ્ય પીડા સહેવી પડે છે છતાં હું મારા જીવનને વ્યર્થ માનતો નથી. મારા જીવનની પ્રત્યેક ક્ષણનો ઉપયોગ હું બીજા હતાશ લોકોને પ્રેરણા આપવા માટે કરું છું.

જયારે હું ‘કાંઈ જ’ ન હતો ત્યારે મારી જીવન પ્રેરક શક્તિએ જ મને સાચો રસ્તો પસંદ કરવમાં મદદ કરી. અને આજે જયારે મારું જીવન સાર્થક બન્યું છે ત્યારે એ મારું કર્તવ્ય બને છે કે હું બીજા લોકોને પણ એ સાચો રસ્તો શોધવામાં મદદ કરું.  તમે જે સંઘર્ષ કરો છો તેમાંથી સારી રીતે બહાર નીકળવું તે અઘરામાં અઘરી વાત છે. ઈશ્વરે હંમેશાં મારા નિર્ણયની કાળજી લીધી છે. જો મારો ઈશ્વર સાથેનો સંપર્ક ન હોત તો આજે જે શક્ય બન્યું છે તે બનત જ નહીં. કદાચ એટલે જ મને લોકોનો આટલો પ્રેમ મળતો રહે છે. જેટલા ડોકટરોએ મારી સારવાર કરી છે તેઓ મને પોતાની ‘પ્રેરણા’ તરીકે જ જુએ છે. ડોકટરો કહે છે કે હું એકસાથે ઘણાં બધાં કાર્યો કરી શકું છું. મારી તબિયતને જોતાં તેઓ એવું અનુભવે છે કે દિવ્યાંગ હોવા છતાં હું સામાન્ય લોકો જેવું જીવન જીવી શકું છું. તેઓ મને ‘હીરો’ કહીને બોલાવે છે. કારણ કે હું સામાન્ય માણસો કરતાં વધારે કાર્યો કરી શકું છું.

એક વાત હંમેશા યાદ રાખવી જોઈએ કે સખત મહેનત કરવા માટે હંમેશાં સકારાત્મક પ્રેરણા જ પ્રેરક બને એવું નથી હોતું. પરંતુ ક્યારેક ‘હું આમ નહીં કરું તો…’ જેવો  નકારાત્મક વિચાર પણ આપણને સખત મહેનત કરવા પ્રેરી શકે છે. આપણું મન જયારે એમ વિચારે કે આપણી સમસ્યાથી પરિસ્થિતિ વધારે ગંભીર બની શકે તેમ છે ત્યારે તેને ગંભીર બનતી અટકાવવા માટે આપણે ગમે તે કરવા તૈયાર થઇ જઈએ છીએ.

આપણો પ્રેરક વિચાર સકારાત્મક હોય કે નકારાત્મક, પરંતુ દરેક વ્યક્તિએ પોતાનાં કામ બાબત ગંભીર થઈને તેને શરુ કરી દેવું જોઈએ. પ્રેરણા તમને જિંદગી વિશેની સ્પષ્ટ સમજ આપે છે અને તેથી તમને યોગ્ય  દિશા મળે છે. પોતાના ક્ષેત્રમાં સફળ કે નિષ્ફળ હોય તેવી દરેક વ્યક્તિ તમારા માટે પ્રેરણારૂપ બનીને તમને આગળ દોરી શકે છે. સારું એ છે કે તમે સફળ વ્યક્તિની જેમ વિચારો અને સફળ બનો. અથવા તો તમે નિષ્ફળ વ્યક્તિની જેમ ન બનીને સફળ બનો. આ તમારી આંતરિક શક્તિને બહાર લાવવા માટેનો પહેલો પાઠ છે. તે પહેલાં તમને અને પછી બીજા લોકોને સારું જીવન જીવવા માટેની પ્રેરણા પૂરી પાડે છે.    

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડયા

જીવન એક તહેવાર છે..!

આપણું આખું જીવન એક તહેવાર છે… જો આપણે તેને સમજી અને અનુભવી શકીએ તો ચોક્કસ માણી પણ શકીએ અને હંમેશા ખુશ અને હસતાં પણ રહી શકીએ. ભલે ને પછી ગમે તેવી પરિસ્થિતિમાં આપણે કેમ ન મુકાઈએ. આપણને સૌને એક સર્વોત્તમ યોનિમાં જન્મ મળ્યો છે. માનવ જન્મ… આ પરમ કૃપાળુ પરમાત્માએ આપેલ એક સર્વોત્તમ ભેટ છે. અને આપણી ફરજ છે કે આ અમૂલ્ય ભેટનું આપણે સન્માન કરીએ. અને સન્માન કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો છે આ જીવનને તહેવાર સમું માણવું. આપણે જોઈએ છીએ કે આપણી આસપાસ ઘણા ખરા લોકો અને એકંદરે આપણે પણ હંમેશા ચિંતા, તણાવ અને ઉકળાટમાં જીવીએ છીએ. એક માત્ર તહેવાર જ એવો સમય હોય છે કે જ્યારે આપણે સંપૂર્ણ આનંદથી દિવસ વિતાવીએ છીએ. તો જો આપણે આપણાં આખા જીવનને એટલે કે જીવનની પળે પળને તહેવાર સમી જીવતા શીખી જઈએ તો કેટલું ઉત્તમ?

હવે જો આપણે આપણાં જીવનને સંપૂર્ણ તહેવાર સમું માણવું હોય તો જીવનના બધા જ રંગોને સકારાત્મકતાથી સ્વીકારવા પડે. કોઈપણ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થાય ત્યારે એમ સમજવું પડે કે આ પરીક્ષા છે જે મારો ભગવાન લઈ રહ્યો છે. અને એ ભગવાનનો આભાર માનવો કે એમણે આપણને એ પરીક્ષામાંથી પસાર થવા લાયક ગણ્યા. કારણ કે જ્યાં સુધી આપણાં એ ભગવાન આપણને કોઈપણ પરીક્ષામાંથી પસાર થવા લાયક નથી બનાવતા ત્યાં સુધી એ ક્યારેય પરીક્ષા લેતા પણ નથી જ. આપણે કોઈપણ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાં મુકાઈએ કે તરત જ આપણે ફરિયાદો કરવા લાગીએ છીએ. પણ એ દરેક પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો પહેલાથી જ ભગવાને નક્કી કરી રાખ્યો હોય છે. બસ આપણે તેને શોધવાનો અને પરખવાનો હોય છે. પણ એ પહેલા એ પરિસ્થિતિને સ્વીકારી એને પડકાર સ્વરૂપે સ્વીકારી એનો સામનો કરવા સજ્જ થવું પડે. આપણે સૌ પેલી કહેવત તો જાણીએ જ છીએ.”ભગવાન પણ એની જ મદદ કરે છે જે પોતાની મદદ કરે છે.” બસ આ એના જેવુ જ છે. જો આપણે જાતે જ દૂ:ખી થતાં રહીશું તો ભગવાન પણ આપણને ખુશ નહીં કરી શકે. અને એક દિવસ એવો આવશે કે જ્યારે આપણે તહેવારોના દિવસે પણ દૂ:ખી અને ઉદાસ રહીશું. માટે પળેપળને એ પરમ કૃપાળુ પરમાત્માની અમુલ્ય ભેટ માની એને માણવા પ્રયત્ન કરીએ.

આ એટલું અઘરું પણ નથી. જો દૃઢ નિશ્ચય કરીએ અને થોડો અભ્યાસ(practice) કરીએ તો આપણે તહેવાર સમું જીવન જીવી જ શકીએ. અને એ માટે સૌથી પહેલા અકારણ હસવાનું શીખીએ. લોકો ઉપર હસતાં આપણને આવડે છે પણ પોતાના જીવનને સ્વીકારી હસીને જીવતા આપણને નથી આવડતું માટે એ સૌથી પહેલા શીખવું જોઈએ. નવેનવ રસથી સંપન્ન એવા આ જીવનને માણવા દરેકે દરેક રસ એટલે કે ભાવનાઓને સમજતા અને અનુભવતા શીખવું પડે. ત્યારે જ આપણે સતત કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં તટસ્થ રહી જીવનનો આનંદ માણી શકીએ છીએ. જો આ ભાવનાઓ આપણે બરાબર ન અનુભવીએ તો સુખમાં છલકાઈ જવાનો અને દૂ:ખમાં ભાંગી પાડવાનો ભય રે છે. માટે આ નવેનવ રસ એટલે કે ભાવનાઓને સમજીએ અને માણીએ એ જરૂરી છે. ત્યાર બાદ બાળક બની બાળકની એ નિખાલસતા અને નિર્દોષતાને અપનવીએ. જીવનભર આપણી અંદર એક બાળક જીવંત રાખીએ. બાળકો સાથે બાળકોની સાવ બાલિશ એટલે કે છોકરમતવાળી રમતો રમીએ. આપણે મોટા થતાં જઈએ છીએ અને આપણી પરિપક્વતા આપણી અંદર રહેલા બાળકને મારી નાખે છે અને એટલે જ આપણે ખરા અર્થમાં બાળકોની જેમ જીવનને માણી નથી શકતા.

નકારાત્મક આદતો છોડી સકારાત્મક આદતોને જીવનમાં અપનવીએ. એ પણ આપણને અંતરમનથી ખુશ રાખવામાં મદદરૂપ થશે. આપણી શોખની પ્રવૃત્તિઓ અને મનોરંજન માટે સમય ફાળવીએ. બીજું કશું નહીં તો પણ આ આધુનિક યુગમાં આપણે સૌથી આગળ નીકળી જવાની હોડમાં આપણાં મન પર અને મગજ પર જે ભૂતકાળની ભૂલોના પસ્તાવા અને ભવિષ્ય કેવું હશે એની ચિંતાની જે પરત બનાવી છે એને હટાવી વર્તમાનમાં જીવતા શીખી જઈએ. જે મળ્યું છે તેનો આભાર માની જે નથી મળ્યું તે મળી જ જશે એ વિશ્વાસ સહ કાર્યરત બનીએ. કારણ કે વર્તમાનમાં નહીં જીવીએ તો કાર્યરત બની આપણાં સપનાઓ પૂરા પણ નહીં કરી શકીએ. આ જ રીતે આપણાં સપના પૂરા કરતાં કરતાં આપણે આ તહેવાર સમા જીવનને માણી શકીએ છીએ.

ચાલો પહેલા જીવન એક તહેવાર છે એ વાતને સ્વીકારીએ અને પછી તેનો અનુભવ કરવા સજ્જ થઈએ.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડયા

શું તમે પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ વિકસાવવા માંગો છો?

આપણે સૌ એક પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ વિકસાવવા માંગીએ છીએ. ઈચ્છીએ છીએ કે લોકો આપણને વધુ ને વધુ પસંદ કરે. આપણી વાત માને અને અને આપણા મુજબ જ વર્તન કરે. પણ આવું સર્વોત્તમ વ્યક્તિત્વ એમ જ કાંઈ વિકસી નથી જતું. એ માટે અમુક આદતો જીવનમાં અપનાવવી પડે છે. આ અડતો એવી છે જે આપણા વ્યક્તિત્વમાં નીખર લાવે છે અને આપણે કોઈને પણ આસાનીથી આકર્ષિત અથવા પ્રભાવિત કરી શકીએ છીએ. તો ચાલો જાણીએ એ આદતો વિશે જે આપણને પ્રભાવશાળી બનાવી શકે છે.

હંમેશા જયારે પણ કોઈ તકલીફ આવે ત્યારે એને વાગોળવા કરતા એને ઉકેલવાના ઉપાય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. અને એ માટે ખરાબ પરિસ્થિતિમાં ઉદાસ રહેવાનું છોડી સક્રિયતાને અપનાવવી જોઈએ. આ જ આદત પરિસ્થિતિ સાથે લડવાની શક્તિ આપે છે. અને આ જ છે પ્રથમ પગથીયું કે પહેલી આદત જે કેળવી માત્ર પ્રભાવશાળી નહિ પણ એક સકારાત્મક જીવન મેળવવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે

જયારે પણ કોઈ કામ કરીએ ત્યારે એના પહેલા તમે એ કામ શ માટે કરો છો અને એનું કેવું પરિણામ ઈચ્છો છો. એ બે સવાલોના જવાબ મનોમન નિર્ધારિત કરી લેવા જોઈએ. એટલે કે આપણું ધ્યેય હંમેશા નક્કી હોવું જોઈએ. અને જયારે એ ધ્યેય નક્કી કરી લો ત્યારે તે પ્રાપ્ત કરવા માટે કયા કયા પગલા લેવા પડશે એ પગલાઓને ઊંધેથી એટલે કે છેલ્લા પગલાથી લઈને પ્રથમ પગલા સુધી વિચારો અને સૂચી બનાવો. કોઈપણ કામમાં કે ધ્યેયમાં સફળતા પ્રાપ્ત કરવાનો ઉત્તમ ઉપાય છે. અને આ રીતે તૈયારી પૂર્વકનું કામ કરવાની આદત એ વ્યક્તિને પ્રભાવશાળી બનાવે છે.

આપણે જીવનમાં ઘણું બધું કરવા અને પામવા ઈચ્છીએ છીએ અને એ માટે સખત મહેનત પણ કરીએ છીએ. પણ ઘણીવાર એ સખત મહેનત પણ આપણને સફળતા નથી અપાવતી કારણ કે આપણે જે કંઈ મેળવવું છે એમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ શું છે અને પહેલા શું મેળવવું છે એ વિશે આપણા મનમાં જ સ્પષ્ટતા નથી હોતી. માટે આપણા બધા જ સપનાઓ અને ઈચ્છાઓની સૂચી તૈયાર કરી એમાંથી પ્રાથમિકતા નક્કી કરવી જોઈએ. જે આ જ આદત આપણને જીવનમાં સફળતા અપાવે છે. અને આપણી સફળતા એટલે કે આપણા સપનાઓ તરફ આગળ વધવાના રસ્તાઓ શાધી અને ખોલી આપે છે…. એ પણ સ્પષ્ટતા સાથે.. કયા રસ્તે જવું? એવી કોઈપણ મૂંઝવણ ઉભી કાર્ય વિના…

હંમેશા જીત પ્રાપ્ત થાય એ માટે આપણી વિચારસરણી પણ એ મુજબની હોવી જોઈએ. “હા હું હંમેશા જીતું જ છું.” એવું પળેપળ પોતાની જાતને કહેતા રહેવું જોઈએ. આ પોતાની અંદર આત્મવિશ્વાસને જગાવવા અને ટકાવી રાખવાનો ઉત્તમ ઉપાય છે. હંમેશા વિન વિન સિચ્યુએશન ઉત્પન્ન કરવા પ્રયત્ન કરો. એટલે કે હંમેશા જીતવા અને હારને દુર રળ્ખાવાના પ્રયત્નો કરો. આ આદત આપણને ઘણી વાર સંબંધો સુધારવામાં અને તેને મજબુત કરવામાં પણ મદદ કરે છે.

આપણે હંમેશા એવી અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે લોકો આપણને સમજે અને આપણી વાત માની એ મુજબ વર્તે. પણ આપણે કોઈને સમજવા તૈયાર નથી હોતા. આપણે જે અપેક્ષા બીજા પાસે રાખીએ એવું વર્તન પહેલા આપણે કરવું પડે.. એટલે કે જો કોઈ આપણને સમજે એવી આપણી ઈચ્છા હોય તો પહેલા એને સમજવા આપણે પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.. આપણી આ આદત જ એ વ્યક્તિને આપણને અને આપણા દ્રષ્ટિકોણને સમજવા માટે પ્રેરણા આપશે.

દિવસે દિવસે આપણે એકલા અટુલા અને સ્વાર્થી થતા જઈએ છીએ. જેને કારણે આપણે આપણા સંસાર આપણી દુનિયા વિશે નથી વિચારતા. આવી નકારાત્મક આદત આપણને આપણા પતન તરફ જ દોરી જશે. માટે આદત અપનાવો સાથે મળીને કામ કરવાની અને સાથે મળીને પ્રગતિ કરવાની. જે પોતાની પ્રગતિ સાથે સજામ, દેશ અને દુનિયાની પ્રગતિ માટે પણ વિચારે છે એ હંમેશા સફળ થાય જ છે. આદત કેળવો મદદ માંગવાની સાથે નિસ્વાર્થ ભાવે મદદ કરવાની પણ… અંગ્રેજીમાં કહું તો “Align With Universe & Work Accordingly”

પોતાની જાતને શારીરિક, માનસિક, સામાજિક અને અધ્યાત્મિક રીતે સુધારો કરવા કટિબદ્ધ રાખવું જોઈએ. આ જીવન વિદ્યાર્થી બની નવું નવું શાખાતા રહી પોતાનામાં સુધારો અને વધારો કરવાની આ આદત આપણને સફળતા તરફ આપણને સફળ બનાવે છે. ઘણીવાર મુશ્કેલી એ થાય છે કે આપણે પોતાને સુધારવા કે મઠારવા તૈયાર જ નથી હોતા. આપણે પેલી કહેવત જેવું વર્તન કરીએ છીએ કે “મને બધું આવડે.” અને એટલે જ આપણે નવું શીખવા તૈયાર નથી થતા. ક્યારેક અસક્ષમતાની લઘુતાગ્રંથીને લીધે તો ક્યારેક અહંને વશ થઈને આપણે આમ કરતા હોઈએ છીએ. માટે આજીવન વિદ્યાર્થી બની નવું નવું શીખવાની આદત કેળવો.

આમ તો આ સિવાય પણ ઘણી એવી આદતો છે જે અપનાવી જીવનમાં સફળ થવાની સાથે પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ પણ મેળવી શકાય છે.

પણ વધુ નહિ તોય જો આટલી આદતો પણ જીવનમાં અપનાવીએ તો ચોક્કસ કોઈને પણ આકર્ષિત કરવામાં અને દુનિયામાં પોતાનો પ્રભાવ પાડવામાં આપણે સફળ થઇ શકીશું.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડ્યા

 

બાળપણ ખોવાઈ રહ્યું છે!!

બાળપણ… આહા… શબ્દ સાંભળતા જ મનમાં એક બાળક જન્મ લઈ લે… આખાય ચહેરા પર ચમક આવી જાય. અંતરમન ખેલકૂદ કરવા થનગની ઊઠે. પણ ખરેખર આજે જોઈએ તો બાળપણ ક્યાંક ખોવાઈ ગયું છે.

નાના બાળકોની વાત કરીએ તો, બાળકોમાં પણ બાળપણથી જ સમજદારી, શિસ્ત અને અનુશાસનના નામે આપણે એમનું બાળપણ એમની પાસેથી છીનવી લીધું છે. અને આ જ સમજદારી, શિસ્ત અને અનુશાસનના નામે આપણે પણ બાળક બની બાળકો સાથે રમવાની એ મજા ને ભૂલી ગયા છીએ.

યાદ કરવા બેસીએ કે છેલ્લે ક્યારે નિખાલસ બાળક બની એક બાળકની જેમ બાળકો સાથે રમ્યા હતાં??? તો કદાચ દિવસ આખો નીકળી જશે પણ એક દિવસ શું, એક ક્ષણ પણ એવી યાદ નહીં આવે. ઘણું તો આપણે બાળકની નિખાલસતા અને પ્રમાણિક્તા પણ આપણા બાળપણમાં જ છોડી આવ્યા છીએ. લાલચ અને લોભ, ઈર્ષા અને દ્વેષ ભાવ એટલી હદે આપણે પોતાની અંદર ભરી દીધા છે કે આપણે સાચું ખોટું બધુ જ ભૂલી ગયા છીએ. બાળકોને આપણે સાચું બોલવાના, પ્રમાણિક્તા અને ઈમાનદારીના પાઠ ભણવીએ પણ આપણે પોતે જ એમાંથી કશું આપણા જીવનમાં ન ઊતારીએ તો બાળકોમાં એ સંસ્કાર ક્યાંથી આવે? બાળકો બાળપણમાં જે કંઈ શીખે છે એમાંથી નેવું ટકા નિરિક્ષણ દ્વારા… જે જુએ છે એ જ શીખે છે… હવે આપણે જ ઘૂસખોરી, અપ્રમાણિકતા, અને ભ્રષ્ટાચારને આદરીશું તો બાળકો બીજું શું શીખશે.? આપણે જ વાતે વાતે ગુસ્સા, ઝગડા અને વાદવિવાદ કરીશું અને પોતાને સાચા પાડવાના ખોટી રીતે પ્રયત્ન કરીશું તો બાળકો બીજું શું શીખશે?

ખેર… આજે તો વાત માત્ર એ બાળપણને જીવવાની અને એ બાળપણ સમું જીવન માણવાની જ કરવી છે… તમે ક્યારેય નાના ભૂલકાઓને ચિંતાતુર જોયા છે ખરાં??? ના જરાય નહીં… એ હંમેશા નિશ્ચિંત જ જોવા મળે… કારણ કે એમને જીવન જીવતા નહીં પણ માણતા આવડે છે. એ જીવનની દરેકે દરેક પળને માણી જાણે છે. અને એટલે જ એમના ચહેરા પર સ્મિત કાયમી અકબંધ રહે છે. અને ભગવાન પણ એ ભોળા બાળપણમાં જ વસે છે… બાળકો જે કંઈપણ નવું કરે એમાં જલ્દી સફળ થાય છે, પ્રાથમિક ધોરણોમાં તેઓ હંમેશા પહેલા ને બીજા નંબરે પાસ થાય છે, એનું કારણ ખબર છે? કારણ કે એ સમયે એ માત્ર સફળતાની હોડમાં દોડ નથી લગાવતા પણ જે કંઈ કામ કરે એ પોતાના આનંદ માટે અને કંઈક નવું શીખવાની જિજ્ઞાશા સહ કરે છે. અને એ જ ગુણ એમને સફળતા અપાવે છે. કારણ કે એ જે-તે કામ(ભણતર)માં પોતાને ખુશ રહેવાનુ કારણ શોધતા હોય છે… પોતાનો આનંદ શોધતા હોય છે. પણ એ આનંદમાં ક્યારેય કોઈનું નુકસાન કરવાની ભાવના નથી હોતી. અને એ જ પવિત્રતા એમના જલ્દી સફળ થવાનું મુખ્ય કારણ છે. આપણે જેમ જેમ મોટા થતાં જઈએ છીએ એમ એમ આપણી અંદર પોતાની પ્રગતિના વિચારો કરતાં બીજાની અધોગતિ અથવા બીજાની પ્રગતિ પ્રત્યે ઈર્ષાભાવ પહેલા આવે છે અને એ જ કારણ છે કે આપણે સફળતાને પામી શકતા નથી. આપણાં ભાવ અને વિચાર જો બાળક જેવા સકારાત્મક,  શુદ્ધ અને પવિત્ર જીવનના છેલ્લા શ્વાસ સુધી અકબંધ રહે તો આપણે જીવનમાં જે સફળતા જોઈએ છે એ પ્રાપ્ત કરી જ શકીએ અને એટલું જ નહીં એ સફળતા અને સુખને માણી પણ શકીએ.

જીવનનો કોઈપણ તબક્કો હોય એમાં આપણી અંદર એક બાળક હંમેશા જીવંત રહેવું જ જોઈએ. એની એ નિખાલસતા, ભોળાપણું, અને પવિત્રતા એ આપણાં જીવનને ઉત્તમ અને આદર્શ બનાવવા માટેના મૂળભૂત મૂલ્યો છે. આ બાળપણ જ છે જે જીવનનો સાચો અર્થ શીખવે છે… જીવનનો સાચો અર્થ જીવન માત્ર જીવી નાંખવામાં નહીં પણ જીવનને માણવામાં છે.. દરેકે દરેક દિવસ અને દરેકે દરેક પળ એક તહેવારની જેમ માણવી જોઈએ…

પણ આ બાળકને શોધવા અને એ બાળકને આપણાં જીવનમાં જીવંત રાખવા કરવું તો શું??

૧) પોતાના જીવનમાં એક બાળક જીવંત રાખવા હંમેશા અકારણ સ્મિત રાખી સૌને મળીએ.

૨) નાનામાં નાની પ્રવૃત્તિ વિના કોઈ સંકોચ કરવા તૈયાર રહેવું.

૩) રમતો રમવામાં ક્યારેય શરમ ન અનુભવતા નિખાલસ બની રમવી.

૪) જાતને ખુશી ક્યાંથી મળે એ શોધવામાં રસ કેળવવો.

૫) હંમેશા પોતાની સાથે બીજા માટે પણ સકારાત્મક વલણ અને મદદની ભાવના કેળવવી.

૬) બાળકની જેમ કોઇની સાથે ઝગડો થાય તોય અંતે તો સામે ચાલીને એ મન મુટાવ દૂર કરીએ…

આવા કેટલાય ગૂણો છે બાળકો પાસે શીખવાના… બસ એ જ શીખી પોતાની અંદર જીવનભર જીવંત રાખીએ અને આપણાં બાળકોને પણ શીખવીએ…

ચાલો, ફરી એ ખોવાઈ ગયેલા આપણી અંદરના બાળકને શોધી લઈએ અને જીવનને માણવાની શરૂઆત કરીએ.. જીવનને સાર્થક બનાવીએ.

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડયા

જે કરો તે મનથી કરો…

આજે ઘણા ખરા લોકો ચિંતા, આવેશ અને તણાવમાં જીવી રહ્યા છે. હસતાં મોઢા સાથે કદાચ જ કોઈ જોવા મળે છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે આપણે જે કોઈ કામ કરીએ છીએ એ મજબૂરી અથવા જવાબદારી માનીને મગજ પર ભાર રાખીને કરીએ છીએ અને એ કામને માત્ર પૂરું કરવા જ કરીએ છીએ.. આપણે આપણાં કામને માણી શકતા નથી… કે એમ કહો કે કામને માણતા નથી. એટલે જ એ કામ સફળતા પૂર્વક પાર પડતું નથી. સફળતા મળવાને બદલે નિષ્ફળતા મળે છે. આ કારણે આપણે તણાવ અનુભવીએ છીએ. આ તણાવ આપણાં શરીર પર પણ ખોટી અસર કરે છે. આપણે ગંભીર બીમારીઓના શિકાર બનીએ છીએ. આ તણાવ માત્ર શરીરને જ નુકશાન નથી પહોંચાડતું પણ આ તણાવના કારણે સંબંધોમાં ખટાશ આવવાની શક્યતાઓ પણ વધી જાય છે. ઘરમાં કજિયા કંકાસનો વધારો થાય છે. જીવન જાણે નાશ પામે છે. માટે આ તણાવથી જો દૂર રહેવું હોય તો પોતાના રસના ક્ષેત્રમાં જ કામ કરવું જોઈએ, જેથી આપણે આપણું કામ માણી શકીએ અને ઉત્સાહ અને આનંદ સાથે કામ કરી શકીએ. જો આપણે પોતાના રસનું કામ કરીએ છીએ તો તેમાં આપણું મન એકાગ્રતા પૂર્વક પોરવાયેલું હોય છે કારણ કે એ કામ કરવામાં આપણને આનંદ આવે છે, જ્યારે એકાગ્રતાથી કોઈ કામ થાય ત્યારે તેમાં સફળતા તો ચોક્કસ મળે જ ને..??!!

પોતાના સપનાને બાળકોની જવાબદારી ન બનાવવી..

અહીં એક વાત એ પણ છે કે કેટલાક લોકો એવા પણ હોય છે કે જે પોતાના ન પૂરા થયેલ સપનાઓને પૂરા કરવા પોતાના બાળકો ઉપર આશા અને અપેક્ષા રાખે છે અને બાળકો તેમના માતા-પિતાના સપના પૂરા કરવા માટે પોતાના સપનાઓનો ભોગ આપી દે છે. સંસ્કાર અને સંસ્કૃતિનું આ કદાચ ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ હોઈ શકે પણ જે સંસ્કૃતિ અને સંસ્કાર બાળકને જીવન માણવાનું શીખવાડવાની જગ્યાએ માત્ર જીવી નાખવાની શિક્ષા આપે એ શું કામના??? માટે વડીલો અને માતા-પિતાએ પણ બાળકોને સ્વતંત્રતા પૂર્વક તેમના ગમતા ક્ષેત્રમાં આગળ વધવાની અને સફળતાના શિખરોને સર કરવાની છુટ આપી તેમના આત્મવિશ્વાસમાં વધારો કરવો જોઈએ.. તેમણે કહેવું જોઈએ કે “બેટા તમારે જે ક્ષેત્રમાં આગળ વધવું હોય તેમાં વધો… હું/અમે તમારી સાથે જ છું/છીએ. આમ કરવાથી બાળક પોતાના મનગમતા વિષયનુ નિષ્ઠા પૂર્વક અધ્યયન કરશે અને ઉત્તમ જ્ઞાન મેળવી એ ક્ષેત્રમાં સફળતાને પ્રાપ્ત કરશે. અને જ્યારે પોતાના મનગમતા ક્ષેત્રમાં આગળ વધી સફળ થશે તો તે જીવનને માણી અને તણાવમુક્ત જીવન જીવશે. આનો બીજો લાભ એ પણ કે બાળકોની નજરમાં તમારું માન પણ વધશે. ગર્વથી કહેશે કે “મારા માતા-પિતાએ મને હંમેશા પૂરતી સ્વતંત્રતા આપી છે.” આ પૂરતી સ્વતંત્રતા તેમને જવાબદાર બનાવશે અને તમારું નામ ઉજ્જવળ પણ કરશે. માટે હંમેશા બાળકોને તેમની મરજી પ્રમાણે અને રસ પ્રમાણેનું ક્ષેત્ર પસંદ કરવા દો અને આગળ વધવા દો. હા, ચોક્કસ એમનું માર્ગદર્શન કરી એમને ગેરમાર્ગે દોરાતા રોકો અને સાચાખોટાનું ભાન પણ કરાવો… એની જરાય ના નહીં પણ પોતાના સપના પૂરા કરવાનું સાધન પોતાના બાળકને ન જ બનાવશો.

આપણાં સૌનું અંતિમ ધ્યેય ખુશહાલી અને આત્મિક આનંદ જ હોય છે, એ વાતને તો તમે સૌ સહમત થશો જ. તો આ ખુશી કે આત્મિક સુખ/આનંદ ક્યારે મળે??? આ ત્યારે જ મળે જ્યારે આપણે જીવનને પોતાની મરજી મુજબ જીવીએ અને પોતાના મનપસંદ ક્ષેત્રમાં કામ કરી સફળતા મેળવીએ… માટે જે કરો તે મનથી કરો. અને પોતાના નફા, નુકશાન, સફળતા અને નિષ્ફળતાની શક્યતાઓ વગેરે બધા જ પાસાઓને જાણી પારખીને જે કામ કરવામાં આનંદ આવતો હોય અને જે વિષયનો અભ્યાસ કરવામાં રુચિ પડતી હોય તે પસંદ કરો તો સફળતા ચોક્કસ મળે છે અને જ્યારે સફળતા મળે છે ત્યારે ચોક્કસ આપણું અંતિમ ધ્યેય એટલે કે ખુશહાલી અને આત્મિક આનંદ પ્રાપ્ત થઈ જ જાય છે.

તો ચાલો આજથી જ નક્કી કરીએ કે જે કોઈ કામ કરીશું તે મનથી કરીશું અને સફળતાનો સ્વાદ ચાખવાની સાથે જીવનને માણીશું પણ ખરા…. અને હંમેશા તણાવમુક્ત રહી ખુલ્લા મનથી હસીશું અને હસતાં શીખવાડીશું સૌને…!

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડયા

પર્યાવરણ બચાવો, જીવન સંવારો…!

આજના આ આધુનિક યુગમાં દુનિયા જ્યારે વિકાસને ઝંખી રહી છે ત્યારે વિકાસની આંધળી દોટમાં કુદરતી સંપત્તિનું જતન અને રક્ષણ કરવાની જવાબદારીની આપણાથી ઉપેક્ષા થઈ જાય છે. સામાન્ય જનમાનસના રહેઠાણ અને રોજગારની સગવડો ઊભી કરવા માટે રહેવાસી વિસ્તારો તથા ઔધ્યોગિક વિસ્તારોના નિર્માણ માટે આપણે જંગલો કાપ્યા અને નદીઓમાં પણ સિમેન્ટ અને કોંક્રેટના ઢગલા કર્યા. આ જ મૂળ કારણ છે કે આજે આપણે ઘનઘોર જંગલો અને નિર્મળ વહેતી નદીઓને લુપ્ત થતાં જોઈ રહ્યા છીએ. વૃક્ષારોપણ તો જાણે ઘટતું જ ગયું છે અને એટલે જ પૃથ્વીનું ધોવાણ વધતું ગયું છે. પરિણામે પ્રદૂષણ અને કુદરતી આપદાઓનું પ્રમાણ વધારવામાં આપણે જ કારણભૂત બન્યા છીએ.

સુનામી આવે કે ભૂકંપ… દુકાળ સર્જાય કે અતિવૃષ્ટિ…. તકલીફો કોઈપણ પડે આપણે સરકાર અને પ્રશાસન ઉપર ઠીકરું ફોડી પોતાની જવાબદારીઓથી મુક્ત થઈ જઈએ છીએ. પણ શું એમ આસાનીથી આપણી કુદરત તરફની જવાબદારીઓથી મુક્ત થઈ શકાય ખરું?? શું આપણી કોઈ જવાબદારી નથી?? આ પર્યાવરણ આપણને સુંદર, સ્વસ્થ જીવન અને જીવન-નિર્વાહ માટેના સંસાધનો આપે છે તો શું એ આપણી ફરજ નથી કે આપણે પણ તેનું જતન કરીએ?? જો આપણે ફરજો નિભાવી ન શકીએ તો હક માંગવાનો અધિકાર પણ આપણને નથી…! આજે આધુનિકરણના નામે આપણે જળ, વાયુ, ધરતી અને આકાશ બધુ જ દૂષિત કરી દીધા છે. માણસ તો ઠીક પણ આપણે તો પશુ-પક્ષી અને જંગલી પ્રાણીઓનું જીવન પણ દુશ્વાર કરી દીધું છે. અને એટલે જ આજે કેટકેટલાય પ્રાણીઓ માત્ર ફોટાઓમાં જ જોવા મળે છે. જો આમ જ ચાલશે તો આ દુનિયા નષ્ટ થતાં વાર નહીં લાગે. આપણે સમજવાની જરૂર છે કે જો આપણે જીવન ટકાવી રાખવું હશે તો પર્યાવરણને બચાવવું જ પડશે અને એ વાતને પોતાની ફરજ માનીને સ્વીકાર કરવી પડશે. આ માટે કોઈ મોટા વેદ ભણવાની જરૂર પણ નથી. કશું જ અઘરું નથી. જો આપણે ઇચ્છીએ તો ખુબ જ સહેલાઈથી આપણે પર્યાવરણનું સંરક્ષણ કરી શકીએ છીએ. બસ દૃઢ ઇચ્છાશક્તિ અને સંકલ્પની જરૂર છે.

પર્યાવરણને બચાવવાનો એક ઉત્તમ ઉપાય છે વૃક્ષારોપણ. આપણે રહેઠાણ અને ઔધ્યોગિક ક્રાંતિ માટે ઇમારતો બનાવવા વૃક્ષો કાપ્યા અને જમીનને ખોખલી અને કમજોર કરી નાખી. કહેવાય છે કે વૃક્ષો વરસાદ લાવવામાં મદદ કરે છે. આ વૃક્ષો કાપવાના કારણે વરસાદ અનિયમિત થઈ ગયો. એટલું જ નહીં વાયુ પ્રદૂષણ અને જળ પ્રદૂષણમાં પણ વધારો થયો. અને આ જ કારણે બધી જ ઋતુઓ અનિયમિત થઈ ગઈ, જેને કારણે જમીનનું ધોવાણ વધ્યું અને તેની ફળદ્રુપતાની સાથે સાથે મજબૂતી પણ ખોરવાઈ ગઈ. જળ અને વાયુની સ્વચ્છતા ખોવાઈ ગઈ અને આપણુ જનજીવન મુશ્કેલીમાં મુકાઇ ગયું. માટે જો આપણે વૃક્ષો વાવીશું તો જમીનનું ધોવાણ અટકશે. જમીનની ફળદ્રુપતા ટકી રહેશે. સુનામી, પૂર, વાવાઝોડા, અતિવૃષ્ટિ અને અનાવૃષ્ટિ જેવી આપદાઓથી આપણું રક્ષણ થશે. ભલે આપણી સગવડ અને સુવિધાઓ માટે એક વૃક્ષ કાપીએ, પણ એની સામે આગિયાર વૃક્ષ વાવીએ. વાયુ અને જળમાં થતાં પ્રદૂષણને અટકાવવામાં પણ આ વૃક્ષારોપણ મદદરૂપ થઈ શકે છે.

ચાલો સંકલ્પ કરીએ વૃક્ષો વાવીએ

અને પર્યાવરણ બચાવવામાં આપણુ નાનું અમથું યોગદાન આપીએ.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડ્યા

પરીક્ષાથી ડરવાની જરૂર નથી…

પરીક્ષા… શબ્દ સાંભળતા જ પરસેવો છૂટી જાય. શરીરમાં જાણે ધ્રુજારી થવા લાગે… માતા સીતા, અર્જુન જેવા પૌરાણિક પાત્રો યાદ આવી જાય. પણ શું ખરેખર આ પરીક્ષાથી ડરવાની જરૂર છે ખરી?? ના… જરાય નહીં.

આજના આ સ્માર્ટફોનના જમાનામાં માણસ જેટલો સ્માર્ટ બન્યો છે એટલો જ ડરપોક પણ. પરીક્ષાના નામથી જ એટલો ગભરાય છે કે ના પુછો વાત. અને આ ડરને દૂર કરવા અને પરીક્ષાથી બચવા આપઘાત જેવા ખોટા રસ્તે ચાલી નીકળે છે. જે ખરેખર ખોટું છે. મિત્રો, પરીક્ષા એ આપણને ડરાવવા કે હેરાન કરવા માટે નથી, બલ્કે આ પરીક્ષા એ આપના સર્વાંગી વિકાસ માટે અને આપની લાયકાતને પારખવા અને વધારવા માટેની પગદંડી છે. જેને પાર કરી આપણે સફળતાના મુકામે પહોંચીએ છીએ. માટે ક્યારેય પરીક્ષાથી ગભરાવું જોઈએ નહીં. બલ્કે નિષ્ઠા પૂર્વક સખત અને સાચી દિશામાં મહેનત કરવી જોઈએ અને પોતાની મહેનત ઉપર આત્મવિશ્વાસ રાખવો જોઈએ.

જો કે હા, આવા પ્રેરક લેખ, પ્રેરક વકતાવ્યો માત્ર પ્રેરણા પૂરી પાડી શકે છે, બાકી આત્મવિશ્વાસ સૌએ પોતાની અંદરથી જાતે જ જગાવવો પડે. અંદરથી આત્મવિશ્વાસ ન જાગે ત્યાં સુધી કંઈ જ શક્ય નથી. માટે આત્મવિશ્વાસ કેળવો અને સાચા રસ્તે મહેનત કરવા કટિબદ્ધ રહો. કારણ કે મહેનત વગર કંઈ જ મળતું નથી. ઘણી વખત એવું પણ બને છે કે વ્યક્તિ મહેનત કરવા તૈયાર જ નથી હોતો, એને મહેનત વિના જ ઘણું બધુ મેળવવું હોય છે, અને એ નિષ્ક્રિય બેસી રહે છે. અને પરીક્ષાની ઘડીએ આ આળસ જ ભયને જન્મ આપે છે. માટે એ પણ કહીશ કે ક્યારેય મહેનત કરવામાં આળસ કરવી જોઈએ નહીં. કારણ કે નિષ્ઠા પૂર્વક સખત અને સાચી દિશામાં મહેનત એ જ સફળતાની ચાવી છે, જેનો કોઈ ટૂંકો રસ્તો નથી.

આજે વાત કરીએ ધોરણ દસ અને બારમાં ભણી રહેલા અને બોર્ડની પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહેલા વિદ્યાર્થી મિત્રો માટે, અને સાથે જ બીજી કોઈપણ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા આપી રહેલા મિત્રો માટે…! થોડા ઘણા સૂચનો અને ઉપાયો કે જે આ કહેવાતા પરીક્ષાના ભયને દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે. પણ હા એક વાત યાદ રાખજો મિત્રો આ બધા જ ઉપાય કે સૂચન ત્યારે જ કામ લાગે છે જ્યારે આપણને પોતાને એના ઉપર વિશ્વાસ હોય. એ વગર એ સૂચનોનો કોઈ મતલબ નથી. માટે વિશ્વાસ કેળવી આ સૂચનોનું અનુસરણ કરજો.

વિદ્યાર્થી મિત્રો, સૌથી પહેલા તો હું એમ કહીશ કે મમ્મી-પપ્પા, ગુરૂજનો અને વડીલો તમારા ઉપર જે અપેક્ષા રાખે છે એમાં એમનો કોઈ સ્વાર્થ નથી. તેઓ માત્ર એટલું ઇચ્છે છે કે તમે પરીક્ષામાં ઉત્તીર્ણ થઈ સફળતા મેળવો. માટે એ અપેક્ષાઓ પ્રત્યે જે ભય મનમાં હોય એને કાઢી નાખો. અને વિશ્વાસ રાખો કે તમે એ અપેક્ષાઓને પૂરી કરવા સક્ષમ છો એટલે જ તમારા વડીલો અને ગુરૂજનો આપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. હવે જ્ઞાન મેળવવાનો સૌથી ઉત્તમ ઉપાય એટલે વાંચન. થોડું થોડું કરીને પણ રોજ વાંચન ચાલુ રાખવું જોઈએ. અરીસા સામે ઊભા રહી મોટા અવાજે વાંચવું જોઈએ. અને આ વાંચન દ્વારા મેળવેલું જ્ઞાન સ્થાયી રૂપે યાદ રાખવું હોય તો એને લખવાનું રાખવું જોઈએ. પરીક્ષાની તૈયારી માત્ર પરીક્ષા આવે ત્યારે નહીં પણ આખું વર્ષ મહેનત કરો. વાંચન અને લેખન દ્વારા જ્ઞાનનું સિંચન પોતાના મગજમાં કરો. રોજ સવારના ત્રણથી ચાર કલાક વાંચન માટે ફાળવો. સવારનો સમય ખૂબ જ લાભદાયી રહે છે, કારણ કે આપણું મન એ ખૂબ અતિક્રિયાશીલ હોય છે, અતિ ચંચલ હોય છે, અને એટલે જ વિચારોનો વંટોળ આપણી એકાગ્રતાને ભંગ કરી શકે છે, રાત્રિના આઠ કલાકના આરામ બાદ જ્યારે સવારે ઊઠીએ છીએ ત્યારે આપણા મન મગજમાં વિચારોના વંટોળની ગતિ મંદ હોય છે જેને નિયંત્રિત કરી આપણે મનને વાંચનમાં એકાગ્ર કરી શકીએ છીએ. અને એકાગ્રતા પૂર્વક કરેલું કોઈ પણ કામ સફળ જ નીવડે… પછી એ વાંચન જ કેમ ના હોય…! સવાર સવારમાં વાંચન અને લેખન કરેલું જલ્દી યાદ રહી જાય છે. આ સિવાય શાળા અને ટ્યુશન ક્લાસમાં ગંભીરતા પૂર્વક ધ્યાન આપો. વિષયોને માત્ર રટો નહીં. શબ્દે શબ્દ સમજીને વાંચો, લખો. જો સમજીને વાંચશો અને લખવાની પ્રેક્ટિસ રાખશો તો ચોક્કસ યાદ રહી જશે અને ક્યારેય ભૂલી નહીં જવાય. વાંચન અને લેખન માટે સમય પત્રક બનાવવું જોઈએ. અને શિસ્તબદ્ધ રીતે એનું પાલન કરી ભણવું જોઈએ. જ્યારે પણ પરીક્ષાખંડમાં પરીક્ષા આપવા બેસો ત્યારે આપણાં મગજમાં એકમાત્ર વિષય, અભ્યાસક્રમ, અને પ્રશ્નપત્ર હોવું જોઈએ. એ સિવાય કોઈપણ પ્રકારના પાસ, નાપાસ, સફળ, અસફળ વગેરે જેવા વિચારો મનમાં આવવા જોઈએ નહીં. બસ આત્મવિશ્વાસ પોતાના ઉપર અને શ્રદ્ધા ભગવાન ઉપર રાખી પ્રશ્નપત્ર ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી પરીક્ષા આપવી.

આ સાથે એક વાત એ પણ યાદ રાખવી જોઈએ કે કોઈ પણ વસ્તુની અતિ હંમેશા નુકસાનકારક જ હોય છે. માટે ક્યારેય પુસ્તકિયા કીડા બનવા પ્રયત્ન ન કરવો. ભણતર, વાંચન અને લેખનની સાથે પોતાના મગજને આરામ અને મનોરંજન થકી રિફ્રેશ રાખવું પણ જરૂરી છે. તબિયતનું ધ્યાન રાખવું પણ જરૂરી છે. દિવસમાં છ કલાકની ઊંઘ અને બે-ચાર કલાકની મનોરંજક પ્રવૃતિને પણ ભણતરની સાથે સ્થાન આપવું જોઈએ. સંગીત સાંભળવું, વાર્તા કે નવલકથાના પુસ્તક વાંચવા, થોડુઘણું ટીવી જોવું અથવા થોડીવાર બગીચામાં ફરવું, મિત્રો સાથે મજાક મસ્તી કરવી, પોતાની મનગમતી રમત રમવી. આમ મગજને સ્ફૂર્તિલૂ અને તરોતાજા રાખવા માટે પણ સમય ફાળવવો જોઈએ. જેથી આપણો સર્વાંગી વિકાસ સુદૃઢ રીતે થાય.

ચાલો આ સાથે સૌ વિદ્યાર્થી મિત્રોને પરીક્ષા માટે ખુબ ખુબ શુભેચ્છાઓ…! અને જીવનની પરીક્ષા આપી રહેલા સૌ લોકોને પણ સકારાત્મક રહી બસ આવેલ પરીક્ષાને માણવા અને ભગવાન પર શ્રદ્ધા રાખી નિષ્ઠા પૂર્વક મહેનતથી પરીક્ષા પાર કરવી… સફળતાના રૂપમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને સ્વાસ્થય પણ મળશે જ.

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડયા

મોટિવેશન શું છે?? પ્રેરણા કોને કહેવાય??

આ મોટિવેશન શું છે?? પ્રેરણા કોને કહેવાય??

પ્રેરણા કે મોટિવેશન બીજું કંઈ જ નહીં પણ આપણી અંદર રહેલ સકારાત્મક્તાનો પ્રકાશપુંજ છે. પ્રેરણા આપણી અંદર જ છે, બહારથી આપણને પ્રેરણા કોઈ ના આપી શકે… પ્રેરક લેખ લખનાર લેખક હોય કે પ્રેરક વક્તવ્ય આપનાર વક્તા કોઈ આપણને પ્રેરણા આપી નહીં શકે, જ્યાં સુધી આપણે એના શબ્દોને સ્વીકારવા તૈયાર ના હોઈએ, આપણે ખોટા રસ્તે જઈ રહ્યા છીએ એ સ્વીકારીએ નહીં ત્યાં સુધી કોઈ આપણને સાચો રસ્તો બતાવી, એ તરફ વાળી નહીં શકે…

જાગવાની ઈચ્છાશક્તિ આપણાંમાં નહીં હોય ત્યાં સુધી એલાર્મ પણ આપણને જગાડી નહીં શકે

આખી વાત ઈચ્છાશક્તિની છે… જો આપણી અંદર ઈચ્છાશક્તિ ના હોય, તો આપણને કોઈ કંઈ જ કરાવી શકવાના નથી…! આ પ્રેરક લેખ કે વકતવ્યો એલાર્મ જેવા છે… એ આપણી અંદર સુસુપ્ત અવસ્થામાં રહેલ સકારાત્મક ઉર્જાના પુંજને જગાડવાનું કામ કરે છે..! પણ જાગવાનુ કામ તો આપણે જાતે જ કરવું પડે…! પણ પ્રોબ્લેમ એ છે કે આપણને એલાર્મમાં સ્નુઝનો પણ વિકલ્પ આપેલો હોય છે અને એની આપણને આદત પડી ગઈ છે, સ્નુઝ દબાવી પાછા સૂઈ જવાનું… આ વકતવ્યો સાંભળીએ કે લેખ વાંચીએ એટલે પૂરું નથી થઈ જતું, એ વિચારોને અમલમાં મૂકવા પડે, પોતાના જીવનમાં પરિવર્તન લાવવા તૈયાર થવું પડે… જો ઈચ્છાશક્તિનો અભાવ હોય, પોતાની ભૂલ સ્વીકારવાના અને પોતે ખોટા છે એ વાત સ્વીકારવાના સ્વભાવનો અભાવ હોય તો આપણે આ પ્રેરક શબ્દોને સ્વીકારી નહીં શકીએ અને પોતાની ભૂલો પણ નહીં સમજાય. તો તમે જ કહો ફાયદો ક્યાંથી મળવાનો??

જેમનામાં ઈચ્છાશક્તિ હોય છે એ લોકો પોતાના ધ્યેયને વળગી રહે છે અને ક્યારેય નિષ્ક્રિય બેસી નથી રહેતા. હંમેશા કર્મઠ બની પોતાનું કામ કરતાં રહે છે, પોતાની ભૂલ સ્વીકારવામાં સંકોચ નથી કરતાં, ભૂલ સુધારવા કટિબદ્ધ રહે છે, પોતાની ફરજો નિષ્ઠા પૂર્વક નિભાવતા રહે છે, અને જે પોતાની ફરજો નિષ્ઠાપૂર્વક નિભાવે છે, જીવનમાં પરિવર્તન લાવવાથી ડરતા નથી, જોખમ લેવા તૈયાર રહે છે, એ હંમેશા સફળ થાય જ છે… આ ફરજો નિભાવવાની અને સખત મહેનત સાથે ઈમાનદારીથી કામ કરવાની ઈચ્છાશક્તિ હોયને તો પ્રેરણા આપોઆપ અંદરથી જ મળી જાય… બહારથી કશું જ મેળવવાની જરૂર નથી. પ્રેરક લેખો કે વકતાવ્યો તો આપણને એક દિવસ માટે સકારાત્મક ઉર્જા પૂરી પાડે છે, પણ જે પ્રેરણા અંદરથી મળે છે એ આજીવન મરીએ ત્યાં સુધી આપણને કર્મઠ બની કામ કરવાની અને સફળતા મેળવવાની શક્તિ અને સ્ફૂર્તિ આપે છે… હા બધાની અંદર પ્રેરણા જાગૃત અવસ્થામાં નથી હોતી કેટલાકની અંદર આ પ્રેરણાનો પ્રકાશપુંજ સુસુપ્ત અવસ્થામાં આવી ગયો હોય છે ત્યારે પ્રેરક લેખો અને વકતાવ્યો એમને જાગૃત થવામાં મદદ કરે છે… પણ મૂળે એક વાત ચોક્કસ કે એ પ્રેરક શબ્દોથી મળેલ ઉર્જાને સક્રિય કરી આપણાં એ પ્રેરણના પ્રકાશપુંજને જાગૃત આપણે જ કરવો પડે..! એ સિવાય આ શબ્દોનો કોઈ અર્થ નથી. માટે પ્રેરક વક્તયો સાંભળવા અને પ્રેરક લેખ વાંચવા ખરા પણ એ પહેલા એ શબ્દોને હું મારા જીવનમાં ઊતરીશ અને મારા જીવનમાં પરિવર્તન કરીશ એ બાહેંધરી પોતાની જાતને આપવી અને પોતાની ઇચ્છાશક્તિને પ્રબળ કરવી જ રહી.

જો મહેનતમાં પ્રમાણિક્તા નહીં હોય, તો સફળતા અને સમૃદ્ધિ પણ આપણી પાસે પ્રમાણિક્તા દાખવશે નહીં…!

પોતાની જાતને કહેવું પડે કે મારે સફળ થવું છે.. કામ કરવું છે અને મહેનતથી ઉપર ઊઠવું છે… અને હું એ માટે સક્ષમ છું, કટિબદ્ધ છું. સફળતાનો કોઈ ટૂંકો રસ્તો નથી… અને આ રસ્તા પર કુદકા મારીને એને ટૂંકો પણ ન જ કરાય… કુદકા મારવા જઈશું તો ચોક્કસ પડીશું જ… આ સફળતાના રસ્તે તો શાંતિ, સમજદારી અને ઈમાનદારી પૂર્વક ચાલીને જ જવું પડે…! તો જ સફળતા મળશે, બાકી નિષ્ફળતા જ મળશે…! જો મહેનતમાં પ્રમાણિક્તા નહીં હોય, તો સફળતા અને સમૃદ્ધિ પણ આપણી પાસે પ્રમાણિક્તા દાખવશે નહીં… ગમે ત્યારે દગો દઈ જશે…! અને આપણે સફળતાના આસમાનેથી ભોંયતળીએ પછડાઈશું…! એક વાત હંમેશા યાદ રાખવી કે જો નિષ્ફળતાને સ્વીકારવાની હિંમત આપણી અંદર હશે તો જ આપણે સફળતાને પણ મેળવી અને માણી શકીશું. જો નિષ્ફળતાને સ્વીકારીશું નહીં તો સફળ થઈ જ નહીં શકીએ…! કારણ કે નિષ્ફળતાને સ્વીકારીશું તો ભૂલ શું કરી એ સમજી શકવા સક્ષમ થઈશું. અને ભૂલ સમજાઈ જશે તો એ સુધારવાના રસ્તા પણ મળી જશે… અને ભૂલ સુધારી લઈશું એટલે સફળતા પણ મળી જ જશે. અને એ ભૂલ સુધારીને મેળવેલ સફળતાનું જે સુખ હશે એ આપણને એક અનોખો આનંદ આપશે… મન પ્રફુલ્લિત થઈ જશે અને આપણને જીવન જીવતા અને માણતા પણ આવડી જશે…

બાકી આપણે બધા  જ અહીં સફળ થવા અને દુનિયાનું બધુ સુખ માણવા જ જનમ્યા છીએ… આપણાં જીવનમાં જે પરીક્ષાનો સમય આવે છે કે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાય છે એ બીજું કંઈ નહીં પણ મારા પ્રગતિ માટે ભગવાને સર્જેલી મારી કાબેલિયત પારખવા માટેની પરીક્ષા જ છે જે પરીક્ષા પણ ભગવાન પોતે જ આપે છે, મને તો માત્ર એમાંથી પસાર જ કરે છે… અને એટલે જ હું ઉત્તીર્ણ થઈને મસ્ત મજાનાં ફળ મેળવું છું. આપણે આ વાત પર ભરસો કરતાં શીખવું પડશે…! ભગવાન પર શ્રદ્ધા રાખવાની જરૂર છે..! પછી જુઓ કોઈ સમય તકલીફ વાળો નહીં લાગે… મન દુખી નહીં થાય… ચહેરા પરનું સ્મિત ક્યાંય નહીં ખોવાય…! એક એક દિવસ… એક એક પળ તહેવાર સમી થઈ જશે..! અને તહેવાર તો ઉજવવા માટે જ હોય ને..! આખું જીવન માત્ર જીવી ન નાખીએ…! તહેવારની જેમ માણીએ…!

પોતાની અંદર જીવન માણવાની ઈચ્છાશક્તિ ઉત્પન્ન કરીએ… આપણને અને આપણાં થકી બીજાને પણ જીવન માણવાની પ્રેરણા આપોઆપ મળી જશે.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડ્યા

સફળ લગ્નજીવનના નીતિ નિયમો શું?

હિન્દુ ધર્મ-શાસ્ત્રો મુજબ જીવનમાં સોળ સંસ્કારોનું મહત્વ રહેલું છે. એ સોળ સંસ્કારોમાં એક છે લગ્ન. આ લગ્ન એટલે એક છોકરા અને એક છોકરીનું વિધિવત મેળાપ નહીં, પણ બે અલગ અલગ સભ્યતાઓનો, બે અલગ અલગ વિચારસરણીનો એકમેકમાં સમન્વય..! આજના સમયમાં સમાજમાં લગ્નના બે પ્રકાર છે.: ૧) પ્રેમ લગ્ન અને ૨) વ્યવસ્થા લગ્ન(arrange marriage) એવું કહી શકાય. પણ હું કહીશ કે જે પણ લગ્ન થાય છે એ પ્રેમ લગ્ન જ હોય છે. પહેલાના સમયમાં જ્યારે બાળ લગ્નની પ્રથા હતી ત્યારથી માંડીને હાલના સમયમાં થતાં કહેવાતા વ્યવસ્થા લગ્ન મારા મતે વાસ્તવમાં પ્રેમ લગ્ન જ ગણાય. કારણ કે એમાં પણ બે પરિવારની કે બે વડીલોની સ્નેહ ભાવના, એકબીજા પ્રત્યે સન્માનની ભાવના સમાયેલી હોય છે. બે પરિવાર કે બે વડીલો (હાલના સમયમાં છોકરા-છોકરી સહિત) જ્યારે અરસપરસ આત્મીયતાનો અનુભવ કરે છે, અને એમનામાં વિશ્વાસ ઉદભવે છે કે આપણે એકબીજાના રીતિરિવાજ સારી રીતે સમજી અને નિભાવી શકીશું ત્યારે જ તો લગ્ન નક્કી થાય છે. જેમ પ્રેમ લગ્નમાં છોકરો અને છોકરી એકબીજાને પસંદ કરે છે, એકમેકની ભાવનાઓનું સન્માન કરે છે, એકબીજા પ્રત્યે આત્મીયતા અનુભવે છે, અને પછી લગ્નેતર સંબંધમાં બંધાવા તૈયાર થાય છે, એમ જ…! જો એ આત્મીયતા ન બંધાય તો શું લગ્ન નક્કી થાય?? ના…! ક્યારેય નહીં. તો પછી એ પણ પ્રેમ લગ્ન જ થયા ને..!

“હક છીનવી ન શકાય એને જીતવા પડે.”

કેટલાક કિસ્સાઓ દુખદ હોય છે, જ્યાં લગ્ન વિચ્છેદને આરે આવીને ઊભા થઈ જાય છે. પણ એમાં પણ વાંક લગ્ન પ્રકારનો તો નથી જ હોતો. લગ્ન સંબંધ હોય કે બીજો કોઈ પણ સંબંધ, દરેક સંબંધમાં અમુક હક અને ઘણી બધી ફરજો મળતી હોય છે જેને નિભાવીને જ સંબંધ મધમીઠો રાખી શકાય છે, સંબંધ તૂટવાનું અથવા સંબંધોમાં તિરાડ પાડવાનું કારણ અપેક્ષાઓ પૂરી ન થવી અને ફરજપાલનની તૈયારી ન હોવી, એ જ હોય શકે. એક વાત સનાતન સત્ય છે જે આપણે સ્વીકારવી જ રહી, કે હક અને ફરજ બેય એક જ સિક્કાની બે બાજુ છે, અને બંને સાથે જ મેળવી શકાય છે, પહેલા હક અને પછી ફરજ કે પહેલા ફરજ અને પછી હક એ રીતે નહીં. જો હક મેળવવા તૈયાર હોવ તો સાથે ફરજ નિભાવવા તૈયારી બતાવવી જ પડશે અને જો ફરજો નિભાવવા તૈયાર હોવ તો હક જીતવા કેવી રીતે તે પણ શીખવું પડશે. એ વગર નહીં જ ચાલે. કારણ કે હક હંમેશા જીતવા પડે છે, તેને છીનવી ન જ શકાય.

“એક વાત યાદ રાખો, કોઈપણ સંબંધની શરૂઆત વ્યક્તિમાં રહેલ આભાથી થાય છે,

પણ તેના ટકવા કે તૂટવા પાછળ વ્યક્તિનો વ્યવહાર કારણભૂત હોય છે.”

હવે સફળ લગ્નેતર સંબંધના નીતિનિયમો શું? તો પહેલા તો સફળ કોને કહેવાય? એ સમજીએ… સફળ એટલે જેના જીવનમાં સુખાકારી, સમૃદ્ધિ, અને સ્વાસ્થયનો સમન્વય હોય તે. અને આ સમન્વય ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે ફરજ અને હકનુ સુયોગ્ય રીતે સભાનતાપૂર્વક નિર્વહન થાય. આપણે હંમેશા યાદ રાખવું જોઈએ કે જો આપણે કોઈને પોતાના કરવા હોય તો પહેલા આપણે એને સમર્પિત થવું પડે, એ વગર કોઈને પણ પોતાના કરવા શક્ય નથી. પોતાની ઈચ્છાઓને માન મળે એ અપેક્ષા કરતાં પહેલા આપણા સાથીની ઈચ્છાઓને માન આપવું પડે. આપણને ખબર હોય કે આપણે સાચા છીએ, પણ એ વાત આપણા સાથી પર થોપવાનો હઠાગ્રહ ન જ રખાય. અને એમ કરવા જઈએ તો સંબંધમાં તિરાડ પાડવાની કે ઘસારો પહોંચવાની શક્યતા વધી જાય છે, શરૂઆત તો એની વાતને માન આપીને જ કરવી પડે, ત્યાર પછી જ શાંતિથી વાતચીત અને પોતાના તર્ક થકી આક્રોશ વિના સમજાવવા પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. ચોક્કસ ઈચ્છિત પરિણામ આવે જ. જે અપેક્ષા આપણે આપણા સાથી પાસે રાખીએ છીએ એ જ ફરજ સ્વરૂપે આપણે એના માટે પણ નિભાવવી પડે. કેટલીક વખત બાંધછોડ કરવી પડે તો એ માટે તૈયારી પણ રાખવી પડે. જો આપણે “હું”પણું છોડી નહીં શકીએ તો કોઈ પણ સંબંધને આપણે નિભાવી શકીશું નહીં, એવું જ દાંપત્યમાં પણ છે. એટલે જ સુખી અને ખુશહાલ દાંપત્યજીવન માટે “હું”પણું પણ છોડવું જ પડે.

ભલે આપણી સફળતા અને સમૃદ્ધિ આપણી પોતાની મહેનતથી જ હોય, પણ આપણા સાથીને શ્રેય આપતા શીખવું જોઈએ. કારણ કે એનો મૂક-સહકાર પણ આપણી સફળતા માટે જવાબદાર છે જ, જો આપણો સાથી સહકાર અને સાથ આપવા તૈયાર જ ન હોત તો?? એની આપણા કાર્ય અને આપણી ક્રિયાશીલતાને મંજૂરી જ ન હોત તો? શું આપણી સફળતા શક્ય હતી? બસ એ મંજૂરી માટે શ્રેય આપવો જોઈએ. કોઈને પોતાના કરવા માટેનો આ એક અકસીર ઉપાય છે. આપણા સાથીના સહકારની, એના કામની સરાહના કરવી જોઈએ. ભલેને નાનામાં નાનું કામ કે નાનો અમથો જ સહકાર કેમ ન હોય, એનું “એ તો એની ફરજ છે, એમાં શું મોટી વાત છે?” એમ કહી અપમાન ન કરતાં એની આભાર કહી સરાહના કરવી જોઈએ. આ નાનકડી સરાહના પણ હૃદય જીતી શકે છે.

દાંપત્ય સંબંધની સફળતા માટે જરૂરી છે કે આપણે આપણા સાથીને તેના અવગુણો સાથે સ્વીકારીએ. કોઈપણ સંજોગોમાં એને બદલવા હઠાગ્રહ ન જ કરીએ. કારણ કે જે આપણા માટે અવગુણ છે એ આપણા સાથી માટે જીવનનો સિદ્ધાંત અને જરૂરિયાત હોઈ શકે, અને એની પાસે એ સાબિત કરવા તર્ક પણ હોય, એવું’ય બને. આમ પણ કોઈના કહેવાથી જો પોતાનો મૂળ સ્વભાવ બદલવા તૈયાર થઈ જાય તો એ સાચો માણસ નથી જ. એ વાત હું દૃઢપણે માનું છું. બદલાવ, પરિવર્તન અંદરથી આવે છે, બહારથી નહીં. હા, પ્રેરણાસ્રોત બની શકાય. પણ હઠાગ્રહ કરવો એ આપણા સંબંધ માટે અહિતકર્તા થઈ શકે છે. જો આપણે આપણા સાથીના ગુણો કરતાં અવગુણો પર વધુ ધ્યાન આપીએ છીએ તો આપણા સાથીની આંખો દ્વારા આપણી ભૂલોને જોવાની પણ તૈયારી રાખવી પડશે. જો એમ નહીં થાય તો ક્લેશ જન્મ લેશે જ. માટે ખુશહાલ દાંપત્યજીવન માટે એકબીજાના અવગુણોને સ્વીકારી એકબીજાના ગુણોની સરાહના કરી જીવતા અને સાથ નિભાવતા શીખવું જોઈએ. એક દિવસ એવો ચોક્કસ આવશે કે જ્યારે આપણી ખુશી માટે આપણો સાથી એવા મૂળ સ્વભાવ કે જેને આપણે અવગુણનું નામ આપ્યું છે એમાં બાંધછોડ કરવા તૈયાર થશે જ.

જેમ સ્કૂલની પરીક્ષામાં મનગમતું પરિણામ જોઈએ

તો સમર્પિત થઈ વિષયોને ભણવા પડે,

એ જ રીતે લગ્નજીવનમાં મનગમતું પરિણામ જોઈએ તો

આપણા સાથીને સમર્પિત થઈને એને ભણવો અને જાણવો જ પડે.

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડ્યા

છેલ્લે ક્યારે કોઈ કામ પહેલીવાર કર્યું હતું?

આપણે સૌ ઘંટીના બળદ જેવું જીવન જીવતા થઈ ગયા છીએ. એ જ રોજ સવારે આળસ મરડી ધીમે ધીમે ઊઠવું, નિત્યક્રમ પતાવી પૂજાપાઠ કરવા, નાસ્તા-પાણી ને જમણવાર પતાવવા અને તૈયાર થઈ કામ-ધંધે લાગવું. એ જ વાહન ચલાવી ઓફિસ જવું, એ જ ઓફિસ અને એ જ કામ, સહકર્મચારીઓ સાથે કામકાજ અને રકઝક, પાછું એ જ વાહન ચલાવી ઘરે આવવું, રાત્રિ ભોજન, કંટાળાજનક દૈનિક ધારાવાહિક અને હૃદયને દ્રવિત કરી દે તેવા સમાચાર, અને પાછું પથારીમાં પડવું ને ઊંઘી જવું. બીજા દિવસે ઊઠીને પણ બસ એ જ ક્રમ શરૂ….

“આ જીવન સામાન્ય રહી માત્ર પસાર કરવા માટે જ નથી.

રોજ કંઈક નવું કરીએ, જીવનમાં નવા ઉત્સાહ, ઉમંગ અને આનંદનો ઉમેરો દરરોજ કરીએ..”

જીવન એટલે રોજિંદા કામકાજ કરીને દિવસ પસાર કરવો એ જ નથી. રોજ એકનું એક જ કામ કરતાં રહેવું જરૂરી નથી. જીવન એ આજીવન કારાવાસની સજા નથી. જાણે કોઈએ આપણાં ઉપર જીવન થોપી દીધું હોય, એવી રીતે ક્યારેય જીવવું નહીં. હંમેશા જીવનમાં કંઈક નવીનતા લાવવા પ્રયત્નશીલ રહેવું. દરરોજ, દર મહિને, દર વર્ષે, કંઈક નવું શીખવાની ઇચ્છા મનમાં હંમેશા જીવંત રાખવી જોઈએ. શીખવાની કોઈ ઉંમર હોતી નથી. કોઈપણ ઉંમરે કંઈ પણ શીખી શકાય. મનની ઇચ્છાઓ પૂરી કરવા માટે કોઈ ચોક્કસ સમય હોતો નથી. કોઈ એવી પ્રવૃત્તિ કે જે આપણને કરવી ગમતી હોય પણ તેના અપૂરતા જ્ઞાનના કારણે કરી ન શકતા હોઈએ તો એમાં નિપુણ થવા પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. લેખન, ગાયન, ચિત્રકળા, નૃત્યકળા વગેરે… આ તો માત્ર ઉદાહરણ છે, આવી અનેક પ્રવૃત્તિઓ છે. જે પ્રવૃત્તિમાં રસ હોય તે કરવા સમય ફાળવવો જોઈએ. ક્યારેક પોતાના વાહનમાં મુસાફરી કરવાની જગ્યાએ સાર્વજનિક વાહન વ્યવહારનો ઉપયોગ કરીએ. ક્યારેક રોજિંદા કરતાં અલગ એવા કપડાં પહેરીએ, નવી ભાષા શીખીએ, નવી રમતો રમીએ, આજ કાલ તો અવનવા આધુનિક ઉપકરણોનો જમાનો છે, કોઈ વખત એય વાપરવા અને શીખવાનો ઉત્સાહ મનમાં જગાવીએ. રોજ કંઈક નવું શીખતા રહેવામાં જે અનેરો આનંદ છે એ બીજે ક્યાંય નથી. સક્રિય રહેવાનો પ્રયત્ન કરીએ. કંઈક નવું શોધતા રહીએ. રોજિંદા જીવનની ક્રિયાઓને અલગ રીતે કરીએ. પોતાની કામ કરવાની ઢબ બદલીએ. આમ કરવાથી પણ કંઈક નવું શીખવા મળશે, જાણવા મળશે.

“પોતાની જિજ્ઞાષાવૃત્તિને જીવનપર્યંત જ્વલંત રાખીએ.”

જીવનમાં હંમેશા સર્જનાત્મક રહીએ. પોતાની જિજ્ઞાષાવૃત્તિને આજીવન જ્વલંત રાખીએ. આમ જ સક્રિય રહી આગળ વધીએ. જોખમ લેવાની શક્તિ કેળવીએ. તો જ આપણે જીવનને ખરા અર્થમાં જીવી જ નહીં પણ માણી શકીશું. નવું કરવા અને નવું સ્વીકારવા તૈયાર હોઈશું તો જ મનથી આનંદમાં રહી શકીશું. આપણી દરેક સફળતાઓ, દરેક ઉપલબ્ધિઓથી પણ મહત્વનુ છે પોતાની જાતને એ પૂછવું કે “છેલ્લે મેં ક્યારે કોઈ કામ પહેલીવાર કર્યું હતું?”

ચાલો વિચારીએ, પૂછીએ પોતાની જાતને આ સવાલ અને આજથી જ જીવનને એક તહેવાર બનાવીએ. દરરોજ પોતાની હયાતિની સાબિતી આ દુનિયાને આપીએ. ઉત્સાહભેર જીવન જીવીએ. કંઈક નવું શોધીએ અને કરીએ.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડ્યા