તમને જીવન પ્રેરક બળ ક્યાંથી મળે છે?

આપણને જ્યારે એમ અનુભવાય કે આપણે આપણાં પરિવારજનો કે પોતિકા પર ભારરૂપ બની રહ્યા છીએ ત્યારે આપણને ખરેખર ખુબ જ મજબૂત પ્રેરણા મળે છે. આપણે કંઈક સર્વોત્તમ કરવા પ્રેરાઈ જઈએ છીએ. અને એ જ પ્રેરક બળ આપણને સફળતા તરફ દોરી જાય છે. હા પણ આ પ્રેરણા પણ આપણી અંદરથી જ આવે છે અને એ માટે આપણી કંઈક કરી બતાવવાની ઇચ્છાશક્તિ પ્રબળ હોવી જોઈએ જો એ ન હોય તો આપણી આળસ આ કશું ન કરી શકવાની અથવા પરિવાર પાસ ભારરુપ હોવાની ગ્લાનિ આપણને થશે જ નહીં અને જો એ ગ્લાનિ નહીં હોય તો સ્વાવલંબી બની કંઈક કરી બતાવવાની પ્રેરણા મળશે નહીં.

આ સિવાય શું તમે જાણો છો કે એક નકારાત્મક ઘટના કે વ્યક્તિ પણ આપણને પ્રેરણા આપી જાય છે, આપણાં જીવનને નવો વળાંક આપવાની પ્રેરણા આપી જાય છે. જ્યારે તમે કોઈ ગરીબને એક નાનામાં નાની વસ્તુ માટે સંઘર્ષ કરતાં જોઈએ છીએ ત્યારે આપણને જીવનમાં સમૃદ્ધિ મેળવવા મહેનત કરવાની પ્રેરણા મળે છે. અને જ્યારે એ જ ગરીબ માણસને નાની નાની ખુશી તહેવારની જેમ માણતા જોઈએ છીએ ત્યારે આપણને જે મળ્યું છે તેની કિંમત કરીને જીવનની પળેપળને તહેવાર સમી માણવાની પ્રેરણા મળે છે. એક બીમાર વ્યક્તિને આપણે જોઈએ છીએ હર પળમાં મરતા કે પછી જીવન જાણે પૂરું જ થઈ ગયું છે એમ જીવન પસાર કરતાં તો એ આપણને સ્વસ્થ અને તંદુરસ્ત બનવા અને રહેવા પ્રેરણા આપે છે.

હું વાત મારા વિશે જ કરીશ. જયારે હું મારા જેવી બીમારી ધરાવતા બીજા લોકોને જોઉં છું ત્યારે મોટાભાગના એવા લોકો પોતાના જીવનમાંથી રસ ગુમાવી બેઠા હોય છે. અને એ જ મને પ્રેરણા પૂરી પાડે છે જીવનને ઉત્સાહ પૂર્વક જીવવાની.. હું મારી જાતને હંમેશાં જીવનરસથી ભરપૂર અને આશીર્વાદરૂપ ગણું છું. મારે જીવનમાં અસહ્ય પીડા સહેવી પડે છે છતાં હું મારા જીવનને વ્યર્થ માનતો નથી. મારા જીવનની પ્રત્યેક ક્ષણનો ઉપયોગ હું બીજા હતાશ લોકોને પ્રેરણા આપવા માટે કરું છું.

જયારે હું ‘કાંઈ જ’ ન હતો ત્યારે મારી જીવન પ્રેરક શક્તિએ જ મને સાચો રસ્તો પસંદ કરવમાં મદદ કરી. અને આજે જયારે મારું જીવન સાર્થક બન્યું છે ત્યારે એ મારું કર્તવ્ય બને છે કે હું બીજા લોકોને પણ એ સાચો રસ્તો શોધવામાં મદદ કરું.  તમે જે સંઘર્ષ કરો છો તેમાંથી સારી રીતે બહાર નીકળવું તે અઘરામાં અઘરી વાત છે. ઈશ્વરે હંમેશાં મારા નિર્ણયની કાળજી લીધી છે. જો મારો ઈશ્વર સાથેનો સંપર્ક ન હોત તો આજે જે શક્ય બન્યું છે તે બનત જ નહીં. કદાચ એટલે જ મને લોકોનો આટલો પ્રેમ મળતો રહે છે. જેટલા ડોકટરોએ મારી સારવાર કરી છે તેઓ મને પોતાની ‘પ્રેરણા’ તરીકે જ જુએ છે. ડોકટરો કહે છે કે હું એકસાથે ઘણાં બધાં કાર્યો કરી શકું છું. મારી તબિયતને જોતાં તેઓ એવું અનુભવે છે કે દિવ્યાંગ હોવા છતાં હું સામાન્ય લોકો જેવું જીવન જીવી શકું છું. તેઓ મને ‘હીરો’ કહીને બોલાવે છે. કારણ કે હું સામાન્ય માણસો કરતાં વધારે કાર્યો કરી શકું છું.

એક વાત હંમેશા યાદ રાખવી જોઈએ કે સખત મહેનત કરવા માટે હંમેશાં સકારાત્મક પ્રેરણા જ પ્રેરક બને એવું નથી હોતું. પરંતુ ક્યારેક ‘હું આમ નહીં કરું તો…’ જેવો  નકારાત્મક વિચાર પણ આપણને સખત મહેનત કરવા પ્રેરી શકે છે. આપણું મન જયારે એમ વિચારે કે આપણી સમસ્યાથી પરિસ્થિતિ વધારે ગંભીર બની શકે તેમ છે ત્યારે તેને ગંભીર બનતી અટકાવવા માટે આપણે ગમે તે કરવા તૈયાર થઇ જઈએ છીએ.

આપણો પ્રેરક વિચાર સકારાત્મક હોય કે નકારાત્મક, પરંતુ દરેક વ્યક્તિએ પોતાનાં કામ બાબત ગંભીર થઈને તેને શરુ કરી દેવું જોઈએ. પ્રેરણા તમને જિંદગી વિશેની સ્પષ્ટ સમજ આપે છે અને તેથી તમને યોગ્ય  દિશા મળે છે. પોતાના ક્ષેત્રમાં સફળ કે નિષ્ફળ હોય તેવી દરેક વ્યક્તિ તમારા માટે પ્રેરણારૂપ બનીને તમને આગળ દોરી શકે છે. સારું એ છે કે તમે સફળ વ્યક્તિની જેમ વિચારો અને સફળ બનો. અથવા તો તમે નિષ્ફળ વ્યક્તિની જેમ ન બનીને સફળ બનો. આ તમારી આંતરિક શક્તિને બહાર લાવવા માટેનો પહેલો પાઠ છે. તે પહેલાં તમને અને પછી બીજા લોકોને સારું જીવન જીવવા માટેની પ્રેરણા પૂરી પાડે છે.    

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડયા

જીવન એક તહેવાર છે..!

આપણું આખું જીવન એક તહેવાર છે… જો આપણે તેને સમજી અને અનુભવી શકીએ તો ચોક્કસ માણી પણ શકીએ અને હંમેશા ખુશ અને હસતાં પણ રહી શકીએ. ભલે ને પછી ગમે તેવી પરિસ્થિતિમાં આપણે કેમ ન મુકાઈએ. આપણને સૌને એક સર્વોત્તમ યોનિમાં જન્મ મળ્યો છે. માનવ જન્મ… આ પરમ કૃપાળુ પરમાત્માએ આપેલ એક સર્વોત્તમ ભેટ છે. અને આપણી ફરજ છે કે આ અમૂલ્ય ભેટનું આપણે સન્માન કરીએ. અને સન્માન કરવાનો એકમાત્ર રસ્તો છે આ જીવનને તહેવાર સમું માણવું. આપણે જોઈએ છીએ કે આપણી આસપાસ ઘણા ખરા લોકો અને એકંદરે આપણે પણ હંમેશા ચિંતા, તણાવ અને ઉકળાટમાં જીવીએ છીએ. એક માત્ર તહેવાર જ એવો સમય હોય છે કે જ્યારે આપણે સંપૂર્ણ આનંદથી દિવસ વિતાવીએ છીએ. તો જો આપણે આપણાં આખા જીવનને એટલે કે જીવનની પળે પળને તહેવાર સમી જીવતા શીખી જઈએ તો કેટલું ઉત્તમ?

હવે જો આપણે આપણાં જીવનને સંપૂર્ણ તહેવાર સમું માણવું હોય તો જીવનના બધા જ રંગોને સકારાત્મકતાથી સ્વીકારવા પડે. કોઈપણ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થાય ત્યારે એમ સમજવું પડે કે આ પરીક્ષા છે જે મારો ભગવાન લઈ રહ્યો છે. અને એ ભગવાનનો આભાર માનવો કે એમણે આપણને એ પરીક્ષામાંથી પસાર થવા લાયક ગણ્યા. કારણ કે જ્યાં સુધી આપણાં એ ભગવાન આપણને કોઈપણ પરીક્ષામાંથી પસાર થવા લાયક નથી બનાવતા ત્યાં સુધી એ ક્યારેય પરીક્ષા લેતા પણ નથી જ. આપણે કોઈપણ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાં મુકાઈએ કે તરત જ આપણે ફરિયાદો કરવા લાગીએ છીએ. પણ એ દરેક પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો પહેલાથી જ ભગવાને નક્કી કરી રાખ્યો હોય છે. બસ આપણે તેને શોધવાનો અને પરખવાનો હોય છે. પણ એ પહેલા એ પરિસ્થિતિને સ્વીકારી એને પડકાર સ્વરૂપે સ્વીકારી એનો સામનો કરવા સજ્જ થવું પડે. આપણે સૌ પેલી કહેવત તો જાણીએ જ છીએ.”ભગવાન પણ એની જ મદદ કરે છે જે પોતાની મદદ કરે છે.” બસ આ એના જેવુ જ છે. જો આપણે જાતે જ દૂ:ખી થતાં રહીશું તો ભગવાન પણ આપણને ખુશ નહીં કરી શકે. અને એક દિવસ એવો આવશે કે જ્યારે આપણે તહેવારોના દિવસે પણ દૂ:ખી અને ઉદાસ રહીશું. માટે પળેપળને એ પરમ કૃપાળુ પરમાત્માની અમુલ્ય ભેટ માની એને માણવા પ્રયત્ન કરીએ.

આ એટલું અઘરું પણ નથી. જો દૃઢ નિશ્ચય કરીએ અને થોડો અભ્યાસ(practice) કરીએ તો આપણે તહેવાર સમું જીવન જીવી જ શકીએ. અને એ માટે સૌથી પહેલા અકારણ હસવાનું શીખીએ. લોકો ઉપર હસતાં આપણને આવડે છે પણ પોતાના જીવનને સ્વીકારી હસીને જીવતા આપણને નથી આવડતું માટે એ સૌથી પહેલા શીખવું જોઈએ. નવેનવ રસથી સંપન્ન એવા આ જીવનને માણવા દરેકે દરેક રસ એટલે કે ભાવનાઓને સમજતા અને અનુભવતા શીખવું પડે. ત્યારે જ આપણે સતત કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં તટસ્થ રહી જીવનનો આનંદ માણી શકીએ છીએ. જો આ ભાવનાઓ આપણે બરાબર ન અનુભવીએ તો સુખમાં છલકાઈ જવાનો અને દૂ:ખમાં ભાંગી પાડવાનો ભય રે છે. માટે આ નવેનવ રસ એટલે કે ભાવનાઓને સમજીએ અને માણીએ એ જરૂરી છે. ત્યાર બાદ બાળક બની બાળકની એ નિખાલસતા અને નિર્દોષતાને અપનવીએ. જીવનભર આપણી અંદર એક બાળક જીવંત રાખીએ. બાળકો સાથે બાળકોની સાવ બાલિશ એટલે કે છોકરમતવાળી રમતો રમીએ. આપણે મોટા થતાં જઈએ છીએ અને આપણી પરિપક્વતા આપણી અંદર રહેલા બાળકને મારી નાખે છે અને એટલે જ આપણે ખરા અર્થમાં બાળકોની જેમ જીવનને માણી નથી શકતા.

નકારાત્મક આદતો છોડી સકારાત્મક આદતોને જીવનમાં અપનવીએ. એ પણ આપણને અંતરમનથી ખુશ રાખવામાં મદદરૂપ થશે. આપણી શોખની પ્રવૃત્તિઓ અને મનોરંજન માટે સમય ફાળવીએ. બીજું કશું નહીં તો પણ આ આધુનિક યુગમાં આપણે સૌથી આગળ નીકળી જવાની હોડમાં આપણાં મન પર અને મગજ પર જે ભૂતકાળની ભૂલોના પસ્તાવા અને ભવિષ્ય કેવું હશે એની ચિંતાની જે પરત બનાવી છે એને હટાવી વર્તમાનમાં જીવતા શીખી જઈએ. જે મળ્યું છે તેનો આભાર માની જે નથી મળ્યું તે મળી જ જશે એ વિશ્વાસ સહ કાર્યરત બનીએ. કારણ કે વર્તમાનમાં નહીં જીવીએ તો કાર્યરત બની આપણાં સપનાઓ પૂરા પણ નહીં કરી શકીએ. આ જ રીતે આપણાં સપના પૂરા કરતાં કરતાં આપણે આ તહેવાર સમા જીવનને માણી શકીએ છીએ.

ચાલો પહેલા જીવન એક તહેવાર છે એ વાતને સ્વીકારીએ અને પછી તેનો અનુભવ કરવા સજ્જ થઈએ.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડયા

શું તમે પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ વિકસાવવા માંગો છો?

આપણે સૌ એક પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ વિકસાવવા માંગીએ છીએ. ઈચ્છીએ છીએ કે લોકો આપણને વધુ ને વધુ પસંદ કરે. આપણી વાત માને અને અને આપણા મુજબ જ વર્તન કરે. પણ આવું સર્વોત્તમ વ્યક્તિત્વ એમ જ કાંઈ વિકસી નથી જતું. એ માટે અમુક આદતો જીવનમાં અપનાવવી પડે છે. આ અડતો એવી છે જે આપણા વ્યક્તિત્વમાં નીખર લાવે છે અને આપણે કોઈને પણ આસાનીથી આકર્ષિત અથવા પ્રભાવિત કરી શકીએ છીએ. તો ચાલો જાણીએ એ આદતો વિશે જે આપણને પ્રભાવશાળી બનાવી શકે છે.

હંમેશા જયારે પણ કોઈ તકલીફ આવે ત્યારે એને વાગોળવા કરતા એને ઉકેલવાના ઉપાય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. અને એ માટે ખરાબ પરિસ્થિતિમાં ઉદાસ રહેવાનું છોડી સક્રિયતાને અપનાવવી જોઈએ. આ જ આદત પરિસ્થિતિ સાથે લડવાની શક્તિ આપે છે. અને આ જ છે પ્રથમ પગથીયું કે પહેલી આદત જે કેળવી માત્ર પ્રભાવશાળી નહિ પણ એક સકારાત્મક જીવન મેળવવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે

જયારે પણ કોઈ કામ કરીએ ત્યારે એના પહેલા તમે એ કામ શ માટે કરો છો અને એનું કેવું પરિણામ ઈચ્છો છો. એ બે સવાલોના જવાબ મનોમન નિર્ધારિત કરી લેવા જોઈએ. એટલે કે આપણું ધ્યેય હંમેશા નક્કી હોવું જોઈએ. અને જયારે એ ધ્યેય નક્કી કરી લો ત્યારે તે પ્રાપ્ત કરવા માટે કયા કયા પગલા લેવા પડશે એ પગલાઓને ઊંધેથી એટલે કે છેલ્લા પગલાથી લઈને પ્રથમ પગલા સુધી વિચારો અને સૂચી બનાવો. કોઈપણ કામમાં કે ધ્યેયમાં સફળતા પ્રાપ્ત કરવાનો ઉત્તમ ઉપાય છે. અને આ રીતે તૈયારી પૂર્વકનું કામ કરવાની આદત એ વ્યક્તિને પ્રભાવશાળી બનાવે છે.

આપણે જીવનમાં ઘણું બધું કરવા અને પામવા ઈચ્છીએ છીએ અને એ માટે સખત મહેનત પણ કરીએ છીએ. પણ ઘણીવાર એ સખત મહેનત પણ આપણને સફળતા નથી અપાવતી કારણ કે આપણે જે કંઈ મેળવવું છે એમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ શું છે અને પહેલા શું મેળવવું છે એ વિશે આપણા મનમાં જ સ્પષ્ટતા નથી હોતી. માટે આપણા બધા જ સપનાઓ અને ઈચ્છાઓની સૂચી તૈયાર કરી એમાંથી પ્રાથમિકતા નક્કી કરવી જોઈએ. જે આ જ આદત આપણને જીવનમાં સફળતા અપાવે છે. અને આપણી સફળતા એટલે કે આપણા સપનાઓ તરફ આગળ વધવાના રસ્તાઓ શાધી અને ખોલી આપે છે…. એ પણ સ્પષ્ટતા સાથે.. કયા રસ્તે જવું? એવી કોઈપણ મૂંઝવણ ઉભી કાર્ય વિના…

હંમેશા જીત પ્રાપ્ત થાય એ માટે આપણી વિચારસરણી પણ એ મુજબની હોવી જોઈએ. “હા હું હંમેશા જીતું જ છું.” એવું પળેપળ પોતાની જાતને કહેતા રહેવું જોઈએ. આ પોતાની અંદર આત્મવિશ્વાસને જગાવવા અને ટકાવી રાખવાનો ઉત્તમ ઉપાય છે. હંમેશા વિન વિન સિચ્યુએશન ઉત્પન્ન કરવા પ્રયત્ન કરો. એટલે કે હંમેશા જીતવા અને હારને દુર રળ્ખાવાના પ્રયત્નો કરો. આ આદત આપણને ઘણી વાર સંબંધો સુધારવામાં અને તેને મજબુત કરવામાં પણ મદદ કરે છે.

આપણે હંમેશા એવી અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે લોકો આપણને સમજે અને આપણી વાત માની એ મુજબ વર્તે. પણ આપણે કોઈને સમજવા તૈયાર નથી હોતા. આપણે જે અપેક્ષા બીજા પાસે રાખીએ એવું વર્તન પહેલા આપણે કરવું પડે.. એટલે કે જો કોઈ આપણને સમજે એવી આપણી ઈચ્છા હોય તો પહેલા એને સમજવા આપણે પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.. આપણી આ આદત જ એ વ્યક્તિને આપણને અને આપણા દ્રષ્ટિકોણને સમજવા માટે પ્રેરણા આપશે.

દિવસે દિવસે આપણે એકલા અટુલા અને સ્વાર્થી થતા જઈએ છીએ. જેને કારણે આપણે આપણા સંસાર આપણી દુનિયા વિશે નથી વિચારતા. આવી નકારાત્મક આદત આપણને આપણા પતન તરફ જ દોરી જશે. માટે આદત અપનાવો સાથે મળીને કામ કરવાની અને સાથે મળીને પ્રગતિ કરવાની. જે પોતાની પ્રગતિ સાથે સજામ, દેશ અને દુનિયાની પ્રગતિ માટે પણ વિચારે છે એ હંમેશા સફળ થાય જ છે. આદત કેળવો મદદ માંગવાની સાથે નિસ્વાર્થ ભાવે મદદ કરવાની પણ… અંગ્રેજીમાં કહું તો “Align With Universe & Work Accordingly”

પોતાની જાતને શારીરિક, માનસિક, સામાજિક અને અધ્યાત્મિક રીતે સુધારો કરવા કટિબદ્ધ રાખવું જોઈએ. આ જીવન વિદ્યાર્થી બની નવું નવું શાખાતા રહી પોતાનામાં સુધારો અને વધારો કરવાની આ આદત આપણને સફળતા તરફ આપણને સફળ બનાવે છે. ઘણીવાર મુશ્કેલી એ થાય છે કે આપણે પોતાને સુધારવા કે મઠારવા તૈયાર જ નથી હોતા. આપણે પેલી કહેવત જેવું વર્તન કરીએ છીએ કે “મને બધું આવડે.” અને એટલે જ આપણે નવું શીખવા તૈયાર નથી થતા. ક્યારેક અસક્ષમતાની લઘુતાગ્રંથીને લીધે તો ક્યારેક અહંને વશ થઈને આપણે આમ કરતા હોઈએ છીએ. માટે આજીવન વિદ્યાર્થી બની નવું નવું શીખવાની આદત કેળવો.

આમ તો આ સિવાય પણ ઘણી એવી આદતો છે જે અપનાવી જીવનમાં સફળ થવાની સાથે પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ પણ મેળવી શકાય છે.

પણ વધુ નહિ તોય જો આટલી આદતો પણ જીવનમાં અપનાવીએ તો ચોક્કસ કોઈને પણ આકર્ષિત કરવામાં અને દુનિયામાં પોતાનો પ્રભાવ પાડવામાં આપણે સફળ થઇ શકીશું.

 

હાર્દિક કલ્પદેવ પંડ્યા